Spain, USA (10 June, 2011)

Comedy, Romance

IMDB score- 7.8/10

Wrter and Director- Woody Allen

 Stars- Owen Wilson, Rachel McAdams 

“Midnight in Paris is as light as light as a soufflé, and just as sweet “

I just to translated this movie and as it finished, I was like…Wow.. astonishing… marvelous! The first 3 minutes of the movie start with magnificant scenes from modern Paris accompanied by a great jazz music Si Tu Vois Ma Mere! It’s a perfect presentation of Paris with its culture, literature, life-style given chronologically; Even Transportion takes place! Great job, Wody Allen! :)

Just from the opening scene, you will fall for Paris!..if you haven’t been there, Paris will turn out to be your dream city! :)

Dialogues are mostly about how adorable Paris is. Just from the first sentence of the script:

Gil:                 This is unbelievable! Look at this! There’s no city like this in the world. There never was!

00:50:39,750 –> 00:50:41,980

Adriana:         I can never decide whether Paris is more beautiful by day or by night. 

00:50:45,600 –> 00:50:47,780

Gil:                 …You know, I sometimes think, how is anyone ever gonna come up with a book, or a painting, or a symphony, or a sculpture that can compete with a great city. You can’t. Because you look around and every street, every boulevard, is its own special art form …For all we know, Paris is the hottest spot in the universe.

Gil and Ines – engaged couple travel to Paris along with Ines’s parets’ business trip. Gil is a romantic character who is a Hollywood writer working on his first novel which is about to drag him into a few adventures midnights in Paris.. After his last trip to Paris he makes is mind to leave his life in America and live in Paris as a writer. However, Ines is intent on living in Malibu. Her utmost materialistic character is utterly different from Gil’s and she doesn’t come up with his romantic notions. (By the way, after the “Wedding Crashers”, it’s the second movie Rachel and Owen Wilson starring together). One night, Ines goes to dance with her pedantic friend Paul and while Gil walking alone back to hotel, a “Nostalgic” car pick him up and takes him to 1920s- Hemingway’s, Picasso’s, Fitsgerald’s times- the Golden Age as for Gil. That was the turning point in his life and a great experience giving inspiration for his novel!

I did admire Woody Allen just because how masterly he created every historical character, chose the best appropriate actors and stressed the least details of them. Hemingway’s (Corey Stroll) self-confident and macho style, his don juan treat with women, attendance in world war I, Picasso’s passionate way of describing woman on his portraits, Scott Fitsgerald’s (Tom Hissleston) love for his wife and poems, Gertrud Stein’s (Kathy Bates) strict and manlike character (she was lesbian), Salvador Dali’s unusual vivid imagination and surrealistic ideas, which was the most funniest one for me! :) Noone could ever play this role as Adrien Brody did.

No need for me write that much, each character has described themselves. So…

Hemingway and Gertrude Stein

00:49:25,920 –> 00:49:28,610

Ernest Hemingway:   Pablo thinks women are only to sleep with or to paint.

 00:36:01,480 –> 00:36:03,210

Pablo Picasso:           Connaisez pas Adriana. Regardez…(You don’t know Adriana. Look…) Regardez le mouvement, le tableau. (Look at the motion, the painting.) C’est exactement ce qu’elle représente! (It’s exactly what she represents!)

 00:36:35,220 –> 00:36:37,280

Gertrude Stein:          Non. Tu n’as pas raison. (No. You’re wrong.)… Yes, she’s beautiful, but it’s a subtle beauty; an implied sensuality. Pablo has made a whore with volcanic appetites!

Adriana-  (played by a real French beauty Marion Cotillard) Extemely beautiful young lady who came to Paris to study fashion with Coco Shanel, dated with Amadeo Modigliani, Pablo Picasso. When Gil transported to 1920s, he met Adriana as Picasso’s girlfriend who used to be an inspiration and passion object for his portraits. Gil likes her and almost is drawn to her. As he is in love with a woman in different era and being engaged with another woman in his present, he is in perplexed situation. When he expained this confusion to Dali and his friends Man Ray, Luis Bunuel, they accept it quite normally, bcs they are surrealists. This dialogue jollied me up :)

Man Ray: A man in love with a woman from a different era. I see a photograph!
Luis Buñuel: I see a film!
Gil: I see insurmountable problem!
Salvador Dalí: I see rhinoceros! 

When Adriana leaves Picasso and goes with Hemingway, Gil finds her diary from the 1920s and finds out that she was in love with him. Gil transports back to see Adriana, as meet a courage takes them to  1890s Belle Époque. The era of Maxim’s Paris, which Adriana always talks about as Golden Age (L‘Age d’Or). I guess, it’s really the Golden Age if the music, theater, fahion, street lights are has been as splendid and mystic as described in the movie!!! I think, I was born too late…

Once, while Ines was shopping and ignoring Gil, he knows a antic salor Parisian girl- Gabriela, who has the same interests/ taste with him. Ines, Adriana or Gabrila. These 3 women take very important parts in Gil’s life. Who will he choose?…Watch the movie! :)

The ending is very fair and can be considered as “Happy End”. Gil finally can figure out some realities, be successful in his novel and….:)

Gil:      …But I’m from the ’20s, and I’m telling you the golden age is La Belle Époque. And look at these guys. I mean, to them, their golden age was the Renaissance. …Adriana, if you stay here, and this becomes your present, then, pretty soon, you’ll start imagining another time was really your, you know, was really the golden time. That’s what the present is. That it’s a little unsatisfying, because life’s a little unsatisfying.

The moral I got from the movei was: “Wish! Follow your dreams..no matter who tries to drag you back and disappoint you, your wishes will slide you directly into them!”

The movie is full of french expressions :)

Combien, monsieur? (How much, sir?)

Dix-huit mille (€18,000)

Non. Je ne suis pas d’accord.(No. I don’t agree.)

Mais pourquoi? (But why?)

Merci (Thanks.)

Vous ne le comprenez pas correctement

(You don’t understand correctly.)

Non. Tu n’as pas raison.(No. You’re wrong.)

- Before watching:

Google about Hemingway, Picasso, Menot (his waterliles) , Dali. Then, you will find the replics more funny!

- After watching:

Find the soundtrancks and quotes from the  movie!

Enjoy :)

Digər filmlər

• Seven
• Bolt
• True Grit
• Run, Lola, Run

Rəsmi sayt

Leonardo Di Kaprionun çəkildiyi növbəti gözəl filmlərindən biri. Amerikanın Federal Təhqiqatlar Bürosunun yaranma prosesindən və o vaxtkı dövrdə FTB-yə (FBI) inamın zəif olmasından bəhs edən bir filmdir. Başqa cür təsvir etsək, bu dövrdə gənc və sonradan FTB-nin başçısı olmuş J. Edgar Hoover haqqında çəkilmiş bioqrafiq bir filmdir. Edgarın büronun rəhbəri olduğu ilk zamanlarda işə götürdüyü agent Clyde Tolson ilə olan əlaqəsinə də filmdə yer verilib. Tolson ilk andan etibarən Edgarın xoşuna gəlmiş və yanından ayırmadığı köməkçisi olmuşdur. Edgar, ölənə qədər bir qadınla evlənməmiş və homoseksual olan Tolson ilə birlikdə yaşamışdır. Filmdə rol almış Di Kaprio, rolunun öhdəsindən fikrimcə layiqincə gəlib. Bu növdən olan filmləri sevənlər üçün maraqlı olar fikrimcə..  Deyə bilərəm ki, filmdən öyrənəcəkləriniz də olacaq. Mən imdb xalı olaraq 8 verdim. Yazmaq məndən izləmək sizdən :)

Filmdən sitatlar…

Harika adamlar bile bozula bilir öyle deyilmi.

 

Komünizm  siyasi bir parti değildir, bir felaketdir, ruhlara zarar verir. En nazik insanları bile hiç beklenmedik şekilde ahlaksız zorbalara dönüştürür.

 

…bu gün yazılanlarla sınırlı kalırsan, gerçeyi asla göremezsin. Michael Palmer

-Sana karakterimde hangi yönü itici bulduğunu sora bilir miyim?

-Sadece daha yeni tanışdık

-Doğru ya.. Bazen çok acelici davronıyorum ve kendime hakim olamıyorum. Sadece üç kez çıkdığımız biliyorum ama bu bile bana fazla geliyor biliyor musun? Pek çok kişi böyle yapar ama ben yapamıyorum ve lütfen bana Edgar de annemde böyle der.

-Edgar?!

-Evet

-Sana bir sır vere bilir miyim?

-Evet. Elbette sırrını saklarım

-Hiç kimseyle evlenmeyi düşünmüyorum. Benim için önce işim geliyor.

-Hm.. Belki de bu yüzden özel sekreterim olarak çalışmayı tercih etdim.

Bilgi güçtür.

 

Bir saniye bile hedefimizden sapmayalım.

 

Küçük bir çiçek gibi solma. Güçlü ol.

 

Sadece adalet, bir amaç uğruna yaşamalarını sağlar.

 

Komiktir, en neşeli yüz bile ne çabuk soluyor.

 

Filmi türkcə olaraq izləmək üçün bura daxil olun

Digər filmlər

• Fight Club
• Mulholland Drive
• Biutiful
• The Kids are all Right

Bu suala cavab axtarmışdım əvvəlki yazımda, iş yoldaşlarımın, təcrübəlilərin köməyi ilə aydınlıq gətirmişdim bu məsələyə..

Amma bu sual yenə də verilir, məsələyə əvvəl sırf texniki-maddi tərəfdən yanaşmışdımsa, indi əsas diqqəti tərcüməçi məsələsinə çəkmək istəyirəm.

Soruşurlar ki: “Niyə hərfi tərcümə eləyirlər? Türk dilindən niyə tərcümə olunur ki?” Türklər demiş “izah ede bilirim” Birinci növbədə tərcüməçilərin qonorarı o qədər də yüksək deyil, adətən xarici dili bilən tələbə tv-lərə, müxtəlif tərcümə mərkəzlərinə müraciət edir, və o qonorar ona belə yox, belə bəsdi. Onların da həvəsi olan vaxt olur, canlarının sulu vaxtı.. 1 il, 2 il, 3 il bu işdə işləyir, təcrübə yığır və doğrudan da öz üzərində işləyəndisə, iradlara qulaq asandısa nəticədə gözəl də tərcümə edir, bu olur təcrübəli, yüksək hazırlıqlı tərcüməçi. Sonra həmin tərcüməçi bu zəhmətli işdə ona verilən qonorarla qane olmur, gedib hansısa şirkətdə başqa bir iş tapır. Onun yerinə yenə bayaq dediyim həvəsli, amma təcrübəsiz tərcüməçilər gəlir. Təbiət haqqındakı sənədli filmlərdə deyildiyi kimi, “Bu bala quş da nə vaxtsa təcrübəli olacaq və qanad açıb həmin tv-dən uçacaq.” Çarx da belə fırlnıb təkrarlanacaq. Yenə bu suallar veriləcək: “Niyə hərfi tərcümə eləyirlər? Türk dilindən niyə tərcümə olunur ki?”

O ki, qaldı türk dili məsələsinə, əgər hansısa türk serialını tv-də verirlərsə o mütləq tərcümə olunmalıdı, əgər bunun qarşısı alınmasa çağasından qocasına kimi hamısı hansısa məsələyə münasibət bildirəndə “yapma yaa” deyəcək.

Amma əgər tərcüməçi türk dilindən tərcümə edirsə daha diqqətli tərcümə etməlidi, arada bir iki səhv olar e, amma adamı əsəbləşdirəcək səviyyədə yox.

Məsələn: “İsmini okudukların içeri girebilir”-i “İsmini oxuduqlarım içəri girə bilər” kimi yox, “Adını çəkdiklərim içəri keçə bilər” kimi tərcümə olunmalıdı.

Biz Asi serialını tərcümə edirik, bir seriyaya baxıram, hansısa kolleqam götürüb tərcümə edib ki:

Dünən bütün gecə çalışdım – (əslində belə olmalıdı: Dünən bütün gecə işlədim)

Uşaq atasına bənzəyir – (əslində: Uşaq atasına oxşayır)

Günaydın, ata – (əslində: Sabahın xeyir, ata)

İndi sabah kiməsə desəm ki, Asi-ni biz tərcümə edirik, yenə soruşacaq ki, “Niyə hərfi tərcümə eləyirsiz? Türk dilindən niyə tərcümə olunur ki?” –İndi mən bütün tərcüməçilərə cavabdehəm? Yox.

Keçən dəfə də biri tviterdə yazıb ki bəs:

-Türk seriallarını siz tərcümə edirsiniz?

Yazdım: Aha, biz tərcümə edirik J

Yazdı: Əhaliyə mənəvi əziyyət verdiyinizin fərqindəsiniz?

Yazdım: Bəli fərqindəyəm və bundan zövq alıram, mən pul qazanıram sizin isə əsəbləriniz korlanır :D

Adətən belə zarafatyana cavabı verirəm o tamaşaçıya ki, heç səsləndirməylə tərcümənin fərqini bilmir.

Bu yazı da hələ bütün suallara cavab deyil. Bu dəfə tamaşaçı mövqeyindəydim, tamaşaçı kimi əsəbləşdim və oturub ürəyimi boşaltdım.

Digər filmlər

• The Cider House Rules
• Chaplin
• Into the Wild
• Step Up 3D

Bu yazı tamamən təxəyyülidir, sizinlə heç bir əlaqəsi yoxdur.

Həyat bir yarışdan ibarətdir. Elə dedilər mənə, inandım. Daim yenilənən “Start” xətləri göstərildi, qaçmasam geridə qalarmışam. Həyat dünyaya gəlmək üçün 300 milyon sperma arasında bir yarışla başladı, yaxşı məktəb, prestijli universitet, pullu iş, gözəl qadın, sağlam uşaq …larla davam edir.

Qəlb qorxmağa meyllidir, onu aldatmaq lazımdır. Artıq narahatlıq duyar-durmaz, qəlbimi axmaq yerinə qoyub və ona “ rahat ol, balım, hər şey yolundadır, hər şey çox gözəl olacaq” deyirəm.  All is well. Çətinliyi həll etmir, amma həyat əzmimi artırır. All is well.

FARHANİTRATE və PRERAJULİSATİON terminlərin mənasını mən də bilmirdim. Google`dan kömək istədim. O andan bilik öyrənəcəyim üçün sevinc duymağa başladım. Hamıdan üstün olma arzusunun, birinci olma eyforiyasının, qıpqırmızı diplomun üstünə sifon çəktim.

İki yol kəşf etdim. Ya həqiqətən istədiyini yaşayarsan, lazım gələndə bədəl ödəyərək, hesab verərək. Universitet oxuyarsan, amma məzun olduğun gün diplomunu almazsan. Müvəffəqiyyəti qovmazsan, həzz almaq üçün çalışarsan, müvəffəqiyyət dalınca gələr. Sabahdan narahat olmadan bu günü yaşayarsan, axıntıya qarşı üzərsən, riyaziyyat dərsliklərindəki ikinci kater kimi. Hər kəs duzlu suyun mükəmməl elektrik keçirici olduğunu bilər, amma sən tətbiq edərsən.

Ya da dərs izah olunarkən dayanmadan qeyd götürər, həyata dair bir-iki cümlə eşidən kimi qələmini yerə qoyarsan. Onsuz da imtahana düşməyəcək. Yarışa o qədər qapılarsan ki, hər kəsdən qaçıb uzaqlaşarsan. Attestat alanlar, almayanlar, müəllimlər, baş müəllimlər, diplomlular, diplomsuzlar – hamısı bir növ irqi ayrı seçkilikdir elə.

Heç bir ölkə mükəmməl deyildir. Pizza 30 dəqiqəyə qapına çatdırılır, təcili yardım maşını iki saata gəlməz. Ancaq insan olmanın ən gözəl tərəfi dosta sahib olmaqdır.

Realıqlar və qaydalar bəsitdir. İmtahanlarda müvəffəq olmağın da iki yolu vardır. Ya çalışar, yaxşı qiymət alarsan, ya da çalışdırmaz, pis qiymət aldırarsan. Çünki dostun müvəffəqiyyətsiz olarsa üzülərsən, fəqət səni keçərsə daha çox dərd çəkərsən. Məşğul olduqca zövq aldığın iş sənin işindir. İş onda iş olmaz, sadəcə bir oyun olar.

Hey Hollywood, erotik səhnələr, söyüş, vulqarizm olmadan da, komediya mümkündür, bax Bollywood`a. “Spoiler” etmədən öz istədiyim şəkildə bu yazını da bitirdim. Diz çöküb yalvarıram, bu filmi izləyin. Bir gözünüzdən hüzn, digərindən sevinc gözyaşları axacaq, Mona Lizaya dönəcəksiniz. Sonra da aynanın qabağına keçib bir az əksinizə baxın və bu sualı verin: “İstədiklərimi edirəm, yoxsa istənənləri?” Ancaq doğru cavabı tapanda siz də bir Idiot olacaqsınız, demədi deməyin…

Trailer

Digər filmlər

• True Grit
• O… Çocukları
• Traitor
• Frozen

İstehsal: 2010 – ABŞ

Növ: Dram, Komediya, Cinayət

Müddət: 105 dəqiqə

Rejissor: George Gallo,

Oyunçular:  Luke Wilson/ Jack Harris, Giovanni Ribisi/Wayne Beering, Gabriel Macht/Buck Dolby, James Caan/ Jerry Haggerty, Laura Ramsey/Audrey Dawn, Jacinda Barrett/ Diana Harris, Kelsey Grammer/District Attorney Frank Griffin, Terry Crews/James, Kevin Pollak/Curt Allmans, Robert Forster/Louie La La, Rade Šerbedžija/Nikita Sokoloff, Jesse Jane/öz adı

Ssenari: George Gallo, Andy Weiss,

Prodüser:  Shaliza Somani, Nate Blonde, Jason Shuman, William Sherak, Michael Weiss, Daniel S. Frisch, Christopher Mallick, Andy Weiss, Marty Eli Schwartz

Bu filmi izlədikdən sonra dərhal film haqda yazmağa başladım. Çünki, çox sevdim bu filmi. Amma çox maraqlıdır ki, film haqda bir az axtarış verdim görüm izləyicilərin fikirləri necədir. Sən demə o qədər də bəyənilməyib. Halbuki, filmin ssenarisi ümumilikdə filmin özü hər kəsə gərəkli məlumatları çatdıra bilən bir filmdir fikrimcə..

Əvvəlcə keçək filmin mövzusuna:

1995-ci il. İnternetin təzə-təzə inkişaf mərhələsi, porno saytların, kino və musiqi məhsullarının yetişdiyi vaxtlar.. Bu dövrdə dürüst iş adamı olan Cek Harisin iki nəfərlə yolu kəsişir. Daha dəqiq desək bu iki adam Veyn və Bak (Wayne, Buck) internetdə “yeniyetmələr üçün əyləncə” saytı açaraq erotik şəkilləri pul ödəməklə baxmaq şansı verən bir işlə məşğuldurlar. Müştərilərini əldə saxlamaq üçün işi bir az da irəli aparmaq istəyirlər. Belə ki, onlar rus mafiyasının striptiz klubuna müraciət edirlər. Qısası şəriklik təklif edirlər. Hər şey yaxşı gedirdi, ta ki, bu iki adam öz niyyətlərini bəlli edənə kimi. Çətinə düşdükləri zaman Cekə müraciət edirlər. Cek bunlar arasında vasitəçi olur. Amma təəssüf ki, işlər yaxşı getmir. Səbəb isə… Səbəbini baxdıqdan sonra biləcəksiz.  :)

Filmdən bəzi sitatlar.

Həyat yalnız seçimlərimizdən ibarətdir. Daha yaxşısı olacaq deyə özümüzə dediyimiz seçimlər.

YanlışIıqla bildiyimiz dünyanı dəyişdirdim. Adım Cek Haris və kişilərin boşalması üçün daha yaxşı üsul tapdım.

Dünya tarixində, ədəbsizlik tacirləri bu pisliyi yaymaq üçün heç bu qədər çağdaş imkanlara sahib olmamışdı.

Kişilər tarixin başlanğıcından bəri masturbasiya edirlər. Bu bir sirr deyil.

…kişilərin ağlı-fikri seksdədir. Təqribən hər on saniyədə bir kişilərin ağlından xəstə, axmaq, pis düşüncələr keçir.

Bir kişi, şeyinə çatacaq vəziyyətdə olduğunu fərq etdiyi anda boşalmağın yeni bir yolunu tapar.

Bir kişi biləndə ki, əlini şeyinə atmaq imkanı var, nə cür olur olsun boşalmağın yolunu tapır.

Hər kişi, homoseksual olsun olmasın, şahzadələr, yoxsullar, krallar, dövlət başçıları, hətta baş nazirlər  belə bir yerdə gizlənib masturbasiya edərlər.

Heç kim izlədiyini etiraf etməsə də, porno sənayesinin gəliri dünya miqyasında təxminən 57 milyard dollardır. Artıq dünyanın hər yerində, hər günün, hər saniyəsində porno izləyirlər.

-Bir vız-vız taxdım. Hər satış olduqda vız-vız səslənəcək..

-Qiyməti nə qədər qoydun?

-10 dollar

-Niyə 9,99 etmirsən? Psixoloji olaraq insanlar özlərini dahi hiss edər

-Yaxşı

 Filmi buradan türkcə izləyə bilərsiz

Digər filmlər

• Blue Valentine
• Traitor
• Santa Paws
• Agora – Filosof Qadın – İskəndəriyyəli Hepatiya

Əlvida, Lenin!

2003,

Komediya, Dram, Melodram

Rejissor: Wolfgang Becker

İMDB xalı: 7.8/10

Almaniya  1945-ci ildə Amerika, İngiltərə, Fransa və SSRİ tərəfindən işğal edildi. Sovetlər birliyi Qərbin birləşmə təklifinə qarşı çıxaraq Şərqdə sosialist bir dövlət qurdu. Ancaq şərqdən qərbə qaçanlara mane ola bilmədi  və buna görə də Berlin Divarı çəkildi. Bu qədər bəsit deyil, təəssüf ki…

Tarix ancaq xronologiya, fakt, quru məlumatdan ibarət deyil.  İkinci Dünya müharibəsi 1 sentyabrda Polşanın işğalı ilə başladı, 2 sentyabrda Yaponiyanın təslim olması ilə başa çatdı. Bunu bir də  müharibəni yaşayanlardan soruşun hələ…

Müqavilələr sadəcə bir imzadır. Filan torpaqlar verilir, filanı alınır… Bir də o torpaqlarda yaşayanlardan maraqlansan?! Kosmosdan Yer kürəsin seyr etmək kimi, sadəcə kürədir, yer deyil…

1978-in yayı. Kosmosa çıxan ilk Alman Sigmund Jahn`ı bir çox uşaq heyrətlə izləyir, kosmonavt olmaq xəyalı ilə gecələri roketli, ulduzlu, Aylı yuxular görür… Yann Tiersenin barmaqları pianonun 88 dilində 7 notla həyata, ölümə, dirilməyə fon musiqi yazır. O an həyat xəfifləyir, kəpənəyin qanadlarından qopan meh üzünə sığal çəkir, qarışqanın ayaq səsləri eşidilir…Dinlədikcə uşaqlığın elə bu filmin lenti kimi keçir gözlərinin önündən…

Və o an iki uşağını, gözəl xanımını isti sosializm cəmiyyətində qoyub soyuq kapitalizmə qucaq açan atanı başa düşmürsən, azad mətbuat istəyən oğlunu anlamayan ana kimi… tək istəyi sosializmi gözəlləşdirmək, inkişaf etdirmək, daha da həyat dolu hala gətirmək olan ana kimi…

Ananın komaya girməsi ilə, şüurun tamam qeyb olur və dərin bir yuxuya dalırsan musiqinin qoynunda… Həbsxana ilə xəstəxananı müqayisə edirsən istəməyərək. Düşünürsən ki, xəstələr həbsdə sağlam olmağı, məhbuslar da reanimasiyada azad olmağı istəyərlərmi?

Cənnət varmı, yoxmu deyə fikirləşərkən ananın ayaqlarının altını unutduğunu xatırlayırsan. Analıq hissini heç cür yaşaya bilməyəcəyin üçün kişi doğulduğuna heyfslənirsən…

Bu hisdən qurtulmamış saf bir sevginin başlanğıcının şahidi olursan. Həqiqətən anlıq bir duyqudur. İnsan nə qədər çalışsa sevə bilməz, bir baxar ki, artıq sevir. Bir yeri, zamanı, müəyyən bir şəxsi yoxdur… Uzaqlaşdıqca yaxınlaşarsan…

Divarlar səbrin timsalıdır. Ayrılıqdır…istilikdir…həsrətdir…vüslətdir…kədərdir…sevincdir… Divarın hansı tərəfində olmağından asılıdır. Amma bu divarın bir anlamı yoxdur və anlamsız olan hər şey yıxılmağa məcburdur. O da tab gətirə bilmir. Hər bu rəsmi gördüyümdə Zülfi Livaneli türküsü səslənir qulağımda:

“ Duvarları kuşatın da tutuklayın hepsini

Ne böyle gurbet olsun ne böyle ayrılıklar

Kaldırın duvarları yıkın gitsin hepsini

Ne böyle zulüm olsun ne de böyle şarkılar ”

Şərqlə Qərb birləşir. Günəş artıq eyni yerdə doğub batır… Kapitalizmin soyuq Coca-Cola`sı isti sosializmi sərinlədir. Sosialist Almaniya nümunəsi ilə necə bir dünyada yaşadığımız gəlir ağlına, qəlbin bir məngənədə sıxılır sanki. Sosializm oruc tutan müsəlman, kapitalizm isə obez, hamburger yeyən dünyəvidir çünki…

Bu gün atamızı gördüm deyir…səsindən tanıdım… ona ancaq  “Burger King’i seçdiyiniz üçün təşəkkür edirik. Yenə gözləyirik ” deyə bildim… O an anlayırıq əslində kapitalizmin necə bir sarmaşıq kimi insanları sardığını və insanları duyğusuz, tək yönlü yaşamağa məhkum etdiyini…

Xəyallardakı sosializm qonaq gəlir ananın kiçik otağına. Müasirlik adına evə doldurulan hər şey yerini köhlərə qaytarır. Onlara heç gərək də yox imiş məgər. Nə varsa, köhnələrdəymiş, hətta pullar da. Ad günü hazırlığı ilə fərəhlənir, uşaq kimi sevinən ananı təbrik edə bilmədiyiniz üçün hüzünlənirik…

Pul tapılır… İşə yarayarmı? Əməyə hörmətin hökm sürdüyü zamanda yığılmış köhnə pullar… İnsana dəyər verilən zamandan qalma, kapitalist nizama uyğunlaşa bilməyəcək qədər müqəddəs…

Coca-Cola belə Şərqi Almaniya malıdır bu otaqdakı televizora görə…Əslində, yapışdırma bığlı, şalvarsız müxbirin təqdim etdiyi xəbərlərlə bizim canlı yayınların heç də fərqi yoxdur, hə?

Ananın yeriməyə başlarkən qarşılaşdığı mənzərə… Rəngarəng əşyalar, qərb malı maşınlar, İKEA afişaları, İsanın portretinin olduğu bir çərçivə…

Vertayotla daşınan Leninin bölünmüş heykəli hələ də sosialist salamının yoldaşlardan əsirgəmir. Əlvida Lenin,  işçi sinfinin bənzərsiz qəhrəmanı, hələlik…

Yox, fikirləşdiyiniz kimi deyil. Ananın qarşılaşdığı mənzərə “ Qərbi Almaniyanın kapitalist düzənindən qaçıb Şərqə sığınan insanların gətirdiyi nəticədir ”. Ananın xəyalları oğlunun əməllərində həqiqət olur…

Ananın səyahəti… Keçmişə əbəddən son bir əl eləmə, son bir vida, bir sözlə əlvida … Ana etiraf edir; ataları onları tərk etməmişdir, onları Qərbli bir qadına görə atmamışdır.. sadəcə sosial ola bilməmişdir… hətta məktublar yazmışdır dəfələrlə… Məktublar, zərflərin içində gizlənmiş bir az ümid, bir az yalan, bir az doğru…

Atası ilə görüşə Sigmund Jahn`ın roketi ilə ulduzların arasından keçib gəlir. İllər sonra oğlunu görən ata nə söz deyə bilər ki, ya da atasını görən oğul? Uzun illərdən sonra birini ilk dəfə gördüyümüzdə saatlarca heç danışmadan qarşılıqlı oturmaq lazım gəlir. Kədər səssizliyin kölgəsində öz dadını çıxarda bilsin deyə. (Emile Cioran)

Ana öləcək…nağıl bitir…almalar yavaş-yavaş yerə enir…ata gecikir… Son nəfəsdə onu görə bilməmək. Ata ilə ananın görüşməsi uzun çəkir. O qədər mutlu olursan ki, mutsuzluğu özləyirsən…

Ana sonuncu xəbərləri izləyir: “ Sosyalizm bir divarın arxasında yaşamaq deyildir. Digərlərinə yaxın olmaqdır və digərləri ilə yaşaya bilməkdir. Sadəcə daha yaxşı bir dünya xəyalı deyil, dünyayı daha yaxşı bir yer halına gətirməyə çalışmaqdır ”.

Yenə yay gəlir… bir hekayə yenə bitir… bir ailənin, bir ananın hekayəsi… Ana “ Sosialist Almaniyanın qələbəsi ilə birləşən Berlində ” üç gün yaşaya bilir. Onsuz da doğruluq həqiqətlə tərs mütənasibdir…

Ağlamaq gülməyin səbəbidir… Ağlamayan gülə də bilməz… Bu da mənim yeganə ağladığım film… Xəyali bir siyasi sistemin təxəyyüli filmi…Gülünc səhnələrə ağladan, hüzünlü səhnələrə güldürən… Bir gündə bütün fəsilləri yaşamaq kimi…

Digər filmlər

• Pazolinin “Həyat” Trilogiyası
• Rango
• Shawshank Redemption
• The Legend of 1900

İvanın Uşaqlığı

Qeyd: Bu linkdən kinonu onlayn izləyə bilərsiniz.

Digər yazılar

• The Boy in the Striped Pajamas
• Schindler’s List

Leon və Matilda

İndiyə kimi kinolarda onlarla sevgi hekəyələrinin şahidi olmuşuq, oxşar və fərqli, romantik ya mənasız, təsirli ya da gülməli.. Amma bu sevgi hekayələrindən bəziləri də var ki, qəribəliyinə görə digərlərindən çox seçilir. Üç kinodan nümunə gətirərək balaca qızların özlərindən böyüyə aşiq olması haqda qısaca yazacam. Leon, Sin City, The City of Lost Children. Müvafiq olaraq hər üç filmdəki qızlar, Matilda, Nensi, Miet tamaşaçılar tərəfindən çox sevilib və hələ də sevilir. Həmin kinolarda rejissor bu qızlardan heç birini öz yaşına uyğun göstərməyib, qızlar daha yetkin baxışları, davranışları və söhbətləri ilə seçiliblər.

Nensi və Xartiqan

Hər üçündə Freydin irəli sürdüyü elektra kompleksini görə bilərik. Bunun bəzən rejissorun öz fantaziyası kimi, yoxsa normal psixoloji vəziyyəti əks etdirməsi kimi, ya da saf sevgini təsvir etməyə çalışmasını demək çətindir. Həm də bunları hansı kateqoriyaya daxil etmək tamaşaçının öz baxışından da asılıdır.

Miet və Van

Hər üç filmdə qızların sevgisi ilə məhəbbət kehayəsi başlayır və qarşı tərəfin qarşılıqlı sevgisi ilə sona çatır. Amma bu kimi komplekslər ümumi insan psixikasına aid edilsə də adı çəkilən filmlərdə saf sevgi kimi aşkar və üstüörtülü göstərilən belə məhəbbət mənzərələrini hələ ki, yalnız qərb mədəniyyətinin kinolarında görmüşəm.

Bəlkə başqa kinolarda da belə sevgi hekayələri var, kimsə görübsə filmin adını paylaşsa maraqlı olar.

Digər filmlər

• Prokuror
• Elephant Man
• The Fall
• Aviator

Hamımızın uşaq vaxtı baxıb xoşumuza gələn, sonradan itirdiyimiz kinolar olur. İllərcə o kinonun adını axtarırsan, çox adama kinodan bəzi kadrları danışırsan, amma heç kim xatırlamır. Getdikcə sənin kino haqda xətirələrin də yoxa çıxır, yaddaşında bir-iki görüntü qalır.. İndiyə kimi itirdiyim kinoları gec-tez tapmışdım, amma biri qalmışdı ki, heç cürə tapa bilmirdim.

Yuxu kimi alaqaranlıq bir şəhərdə uşaq bandası, zəncirləri qıran güclü oğlan, qəribə personajlar, və adını unutduğun gözəl bir qız… Miette. O vaxtlar həmin personajla elə həmyaşıd olardıq. “Cool” duruşuna, ağıllı gözlərinə, gözəl üzünə görə xoşum gəlmişdi o qızdan. (kinoya baxandan sonra öyrəndim ki, qızın güclü və möhkəm görünməsi üçün rejissor film boyunca ona üz mimikalarını dəyişməyə və gülümsəməyə icazə verməyib)

Məşhur rejissor Jan Pier Jene-nin Amelie filminə baxmışdım, çox xoşum gəlmişdi, yaxınlarda rejissorun Delicatessen filmini izləyəndən sonra qərar verdim ki, onun bütün filmlərini izləyim. Elə İtmiş Uşaqlar Şəhərini də beləcə tapdım. Kinoya yenidən baxdım, illər sonra, amma eyni maraqla. Düzü dəyişən elə bir şey yox idi, elə Miette də həminki qız idi. Qəşəng, cəsarətli və “cool”

Film macəra, komediya, dram janrındadı, mövzusu da maraqlıdı. Liman şəhərində, dəniz platformasında yaşayan qorxunc alim Krank, yuxu görə bilmədiyinə görə tez qocalır.

Təkgözlü köməkçiləri tərəfindən oğurlanan uşaqlar Krankın laboratoriyasında cihazlara bağlanır, beləcə Krank uşaqların yuxularını oğurlayır. Amma cəsərətli qız və ürəyiyumşaq nəhəng onun qarşısını almaq istəyirlər.

Film qeyri-adidir, özünəməxsus mövzusu, dekorları, geyimləri ilə kino qəribə incəsənət əsəri kimi görünür.

Şəxsi qeyd: Kinoya baxandan sonra sevimli aktrisamı, Judith Vitteti internetdə axtarmağa çalışdım, amma demək olar ki, heç nə tapa bilmədim. Birinci dəfədir ki, hansısa aktyor haqda, nə wikipediada, nə IMDB-də, nə google-da, nə youtube-da ətraflı bir məlumat və yeni bir şəklin tapa bilmədim. Deyilənə görə əslində adı Judith Vittet olmayıb. Ümumiyyətlə 1997-ci ildən sonra yoxa çıxıb. Müsahibələrinin birində deyib ki, aktrisa olmaq istəmir, memar ya da arxeoloq olmaq istəyir. Deyəsən indi Parisdə hardasa yaşayır, modelyerdi.

Digər filmlər

• The Fall
• Into the Wild
• True Blood
• The Losers

Fransa

IMDB xalı: 7.8/10

Məşhur fransız rejissoru Jean Pierre Jeunet-in 1991-ci ildə çəkdiyi bu kino BAFTA mükafatlarından başqa əlavə 12  mükafat da alıb.

Təsadüfən gördüm bu filmi, adı maraqlı gəldi. Delicatessen. Haqqında bir az oxudum, mövzusu da maraqlı gəldi, baxdım.

Tam bir fransız kinosudu, miniatür. Bütün səhnələr elə bil teatr dekorudu. Əgər hələ baxmamısınızsa kino, rejissorun 10 il sonra çəkdiyi digər məşhur filmi Amelie-ni xatırladacaq, rəngləri, personajları, qeyri-adi elementləriylə bir-birlərinə çox oxşayırlar, hər iki kinonun rəngləri də eyidir, amma Amelie-də hadisələr gündüz baş verirdisə, bu kinoda isə bütün hadisələr gecə baş verir. Amelie ilə oxşatmağımın digər səbəbi də baş rolu ifa edən aktyorun Amelie-dəki aktyor olması idi. Özü də Amelie-dəki ofisiant qızın gicbəsər köhnə əri :)

Mövzusu da qəribədi. İnsanların qorxudan çölə çıxa bilmədiyi bir vaxtda yemək tapmaq çox çətin məsələdir. Hətta belə yerlərdə adam əti də delikatesdir. Kino bir növ kannibalizm fantatikasıdır. Köhnə sirk janqlyoru Luison binaya kirayə köçür. İndi birinci mərtəbədəki qəssab qarışıq bütün bina sakinlərinin gözü onun üstündədir. Luison da qəssabın qəşəng qızı Jüliyə aşiq olur. Jüli digər kirayənişinlərin başına gəlmiş bədbəxt hadisədən Luisonu qorumaq istəyir.

Fantastik və komediya janrındakı kinoya dəxlisiz də demək olar, amma baxdıqca baxırsan, getdikcə kino əyləncəli olmağa başlayır. Film bitəndə də baxdığına peşman olmursan. Elə bil maraqlı bir yuxu görürdün. Bütün hadisələr bir binada gecə baş verir, bir də otaqlarda, dediyim kimi, çox miniatür bir kinodu.

Ameliedəki kimi burda da kənar personajların həyatı paralel olaraq kino boyunca davam edir.

Film boyu ancaq gecə olur, təkcə kompazisiyaya uyğun olaraq finalda hava açılır.

Bu, elə bir kinodur ki, hər kəsə xitab etmir, amma belə kinolar xoşuma gəlir. Biri də olsaydı baxardım :)

Treylerini paylaşmıram, elə birbaşa filmə baxmağa dəvət edirəm. Gözüaçıq yuxu görmək maraqlı olmalıdır :)

Digər filmlər

• Seven
• Mary and Max
• Being John Malkovich (Con Malkoviç Olmaq)
• Black Swan (Qara Qu Quşu)